Karşıyaka Belediyemizin bir Kültür Yayını olarak, 2011 yılının Aralık ayında ilk etapta 1000 adet basılarak yayınlanan
"Karşıyaka Tarihi" kitabı, değerli hocalarımız Sn.Engin Berber ve Sn.Erken Serçe tarafından 3 yılda hazırlanmış çok kıymetli bir eser.
Değerli Belediye Başkanımız Sn.Cevat Durak,  kitabın giriş kısmında "Belediyeler, her ne kadar fiziki yatırımların gerçekleştiği bir kurum gibi algılansa da en az bir o kadar sosyal boyutları olması gereken kurumlardır. Bu güne kadar Belediyemizce pek çok edebi eserin yanı sıra araştırma, tarih, gezi konularında kitaplar basıldı ve dağıtımı yapıldı. Bu kitapla da, yaşadığımız kentle ilgili bilmediğimiz pek çok konuyu öğrenebileceğiz" diyor.
 Önsöz'den ise, kitabın hazırlanışı sırasında, İstanbul'daki Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve Ankara'daki Cumhuriyet Arşivi'nden belgelerin derlendiği, Eski Türkçe ve bazı Yunanca belgelerin çevirilerinin yapıldığı, gazetelerin tarandığı, her dilden seyahatname, makale, salname ve yıllığın incelenip bilgi toplandığı ve binlerce haberin fişlenip tasnif edildiğini öğreniyoruz. Kitabın yazarları, üretilen bu çalışmanın başka araştırmacı ve yazarları "Karşıyaka'nın geçmişini" yeniden yazmaya yüreklendirir, diye umuyorlar.

Kitabın;
 1.bölümünde Yönetsel yapı; "Osmanlı dönemi" ve "Cumhuriyet dönemi" olarak iki bölümde anlatılmış.
     2.bölümde Nüfus hareketleri ve yerleşme; "Osmanlı dönemi", "İşgal yılları" ve "Cumhuriyet dönemi" olarak 3 bölümde toplanmış.
     3.bölümde Kamu hizmetleri ve kentsel dönüşüm;
Su, Aydınlatma, Sokaklar, Ulaşım, Pazar yerleri ve telefon
başlıklarında incelenmiş.
     4.bölüm; Eğitim, Kültürel ve Sosyal yaşam ve Spor
başlıklarında detaylanmış.
     5.bölüm; Karşıyaka Belediyesinin tarihi'ni, "Osmanlı dönemi" ve "Cumhuriyet Dönemi" olarak iki bölümde anlatmış.

İlk dört bölümü, kitaba ilgi duyarak onu alanların incelemesine, Cumhuriyet dönemini de gelecek yazımın konusuna bırakalım. Osmanlı döneminde Karşıyaka Belediyemizin geçirdiği evreler ise çok ilginç ve bu yazıya kısaca girmeli, kanımca.

Kuruluştan Meşrutiyete kadar Karşıyaka Belediyesi 1887-1908
11 Kasım 1886 tarihli bir kararda, "Büyük köylerde Belediye kurulabilir" diye belirtiyor. Daha sonra bir İzmir gazetesinde "Birkaç yıldır kurulması için çalışılan Karşıyaka Belediyesi; Aralık 1887'de Valilikçe kesin olarak kurulmuştur" şeklindeki haberden, kuruluş çalışmalarının 13 ay sürdüğünü anlıyoruz. Tabi ki kurulan Belediye; İzmir Belediyesi'ne bağlı bir şube olarak kurulmuş, o tarihte. Yine bir gazete haberinden, 1.Belediye Dairesi'ne bağlı olduğu düşünülmekte. Valinin zengin ve hayırsever Çömezzade Ahmet Efendi'yi Belediye Başkanı olarak atadığı, yine bazı gazete haberlerinden anlaşılmakta. O dönemde  Belediye'nin gelirinin az ve personel sayısının çok yetersiz olduğu bilinmekte. Soğukkuyu'dan dolaşıp Naldöken'de denize dökülen çayın yatağındaki kum ve çakıllar ve Atlı Tramvay hattı, gelir kaynaklarından birkaçıydı. Bu dönemde Soğukkuyu'ya uzanan yol, temeli atılan Belediye Binası, Karşıyaka tramvay hattının bitirilmesi, petrol yerine havagazı ile aydınlanma önemli gelişmelerdi.

Meşrutiyetten Yunan işgaline Karşıyaka Belediyesi 1908-1919
O sıralardaki karmaşadan vergi toplayamayan belediye çok zor bir döneme girmiş, buna rağmen Hacı Bekir Efendizade Emin Efendi'nin başında olduğu belediye, 1909 Şubat ayında müstakil bir belediyeye dönüştürülmüştü. Birinci Dünya savaşı öncesinde yapılan en önemli hizmet ise telefon hattıdır.
Savaş yıllarında kimin Başkan olduğu bilinmemektedir.1918 yılı baharında Kapanizade Tahir Bey, başkan olarak atanmış ve Karşıyaka Belediyesi 9 yıl sonra yeniden İzmir Belediyesi'ne bağlanmış, fakat 1919'da tekrar müstakil hale dönmüştür.
Bu dönemde kurulan "Mahalle Bekçiliği teşkilatı"; en önemli yatırımdır..

Yunan işgali döneminde Karşıyaka Belediyesi 1919-1922
1920 Mart ayına kadar Halit Bey Başkanlık görevini yürütmüştür ama 12 Temmuz 1920 tarihli bir dilekçeden, o sırada başkanın Ömer Lütfü Bey olduğu anlaşılmaktadır. Menemen'li olduğu ve seçimle başa gelmediği düşünülmektedir. Belediyenin İzmir Yunan idaresiyle yaptığı yazışmadan, 1922 Nisan sonunda Ahmet Şükrü Bey'in başkan olduğunu ve sonra İyonya'nın bağımsızlığını isteyen bildiriye imza atan birkaç hainden biri olduğunu anlıyoruz. Bu dönemdeki yazışmalarda oldukça ilginç detaylar var ancak bu yazının sınırlarını zorlayacağından buraya alamadım.

Kurtuluş'tan Cumhuriyete Karşıyaka Belediyesi 1922-1923
Kurtuluş'tan sonraki ilk belediye Başkanı Ali Fikri Bey'di. On üç aylık bu kısa dönemde gazetelere düşen bir haber; Karşıyaka'lı gençlerin düşünce, müzik ve dans çalışmalarında kurdukları derneğe destek verilmesi ile ilgili..!
O sırada İzmir Belediye Başkanı olan Uşakizade Muammer Bey, şehrin inşa haritalarının yapımına Karşıyaka belediyesinin desteğini istemiş, fakat tramvay hatlarının çok bozulması dolayısıyla Ali Fikri Bey; çok masrafının olduğu anlaşılan Karşıyaka Belediyesi'nin bu isteğe katılamayacağını ifade etmiştir.
İzmir'in kurtuluşunu izleyen aylarda, daha sonra "Altay" soyadını alacak olan Fikri Bey  başkanlığa gelmiş, Belediye'nin tekrar İzmir Belediyesi'ne bağlandığı Temmuz 1930 tarihine kadar bu görevini sürdürmüştür..