12 Eylül’deki referandumda İzmir’in tercihinin “evet” ya da “hayır” olacağını tartışmaya sanırım gerek yok.
Önemli olan, ya da merak edilen; “hayır” oylarının ne oranda sandıktan çıkacağı.
İzmirli araştırma şirketi İntegral, Temmuz başında 11 metropol ilçede 910 kişiyle ilgili bir araştırma yaptı.
En önemli gündem maddesi, 12 Eylül’deki referandum, bir de önümüzdeki yıl yapılacak genel seçimlerdi.
İzmirli ne düşünüyordu?
CHP’deki değişiklik, seçmene nasıl yansımıştı?
Genel seçimlerde İzmirli oyunu kime verecekti?
Bire bir, yüz yüze görüşülerek yapılan araştırma sonuçlarına gelin birlikte bakalım.
* * *
Soru, halk oylamasına gidecek İzmirlinin, neye “evet”, neye “hayır” dediğini bilip bilmediğiyle ilgiliydi.
Çıkan sonuç çarpıcı:
Halkın önemli bölümü referandumun içeriğine dönük bilgiye sahip değil.
Katılımcıların yüzde 27’si referandumun içeriğini biliyor, yüzde 73’ü bir miktar bildiğini ya da hiç bir bilgisinin olmadığını söylüyor.
Bu sandık için büyük bir sıkıntı.
Siyasetçilere düşen görev, halkı, oy kullanacak seçmeni bilgilendirmek olmalı.
İzmir’de referandumun içeriğini bilmeyenlerin oranı yüzde 73 ise, siz bir de Anadolu’yu ve Doğuyu düşünün?
* * *
İzmir’de yaşayanların yüzde 58’i doğrudan “hayır” diyor.
“Evet” çilerin oranı yüzde 22.
Yüzde 20’de kararsız ve “oy kullanmayacağım” diyen var.
Kararsızlar ve oy kullanmayanlara “yarın seçim olsa hangi partiye oy vereceksiniz?” sorusu sorulduğunda yüzde 22’si BDP, yüzde 17’de AKP’ye diye yanıt veriyor.
* * *
Peki yarın bir genel seçim olsa, İzmirli kime oy verecek?
Kemal Kılıçdaroğlu’nun liderliğinden sonra CHP’nin zaten kalesi olan İzmir’de patlama yaşadığı ortaya çıktı.
Bu soruya, kararsızlar dağıtılmadan seçmenin yüzde 59’u CHP olarak yanıt verdi.
Ak Parti aynı soruda yüzde 18, MHP yüzde 7, BDP 3, diğer partiler 3’te kaldı.
Ankette katılanların yüzde 7’si ise, karar için erken olduğunu, “kararsızız” demekle yetindi.
* * *
Aynı şirketin Ocak 2010’da yaptığı araştırmasına göre AKP’de 1 puanlık düşüş gözlenirken, MHP’nin yüzde 50’lik oy kaybı yaşadığını, 6 aylık sürede düşüşe geçen partilerden birinin de BDP olduğu, BDP’nin yüzde 5’ten 3’e gerilediği gözlendi.
En büyük çıkış ise kurultaydan sonra lider değişikliği yaşanan CHP’de.
Deniz Baykal’ın yerine geçen ve Türkiye genelinde CHP’nin oyunu arttırdığı araştırma verileriyle ortaya çıkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun İzmir’de partisini tarihin en yüksek oy seviyesine getirdiği görülüyor.
Altı ay önceki araştırmada kararsızlar dağıtılmadan yüzde 39 olan CHP’nin oy oranı, Temmuz araştırmasında yüzde 59 çıktı.
Yani Kılıçdaroğlu, 29 Mart seçimlerindeki Aziz Kocaoğlu’nun yüzde 56,7’lik Büyükşehir oylarını bile geçmiş oldu.
* * *



CHP’ye oy vereceğini söyleyen seçmen üzerinde Kemal Kılıçdaroğlu’nun ne kadar etkisi var?
Bu soruyu, CHP’ye oy verenlerin yüzde 63’ü “evet, kesinlikle” yanıtını verirken, yüzde 37’si, “etkilemedi, zaten oy veriyordum” şeklinde yanıtladı.
Bu arada Kılıçdaroğlu’nun sadece potansiyel sosyal demokratlar düzeyinde değil, diğer partilerin tabanında da ciddi bir ilgi gördüğü ortaya çıktı.
MHP’deki düşüşün yanı sıra BDP, merkez sağ ve diğer siyasi görüşlerdeki İzmirlilerin de CHP’de toplanmaya başladığı rakamlara yansıdı.