Komşularımıza bir yenisi eklendi. Bitlisli, hali vakti yerinde. Neden göç ettiğini sordum. Huzur aramaya gelmiş. "Sadece terörden kaçmış filan değilim, öyle olsaydı Ankara'ya da, İstanbul'a da gidebilirdim. Sadece huzur arıyorum" dedi.
Son dönemde İzmir'e huzur aramaya gelenler çoğaldı. Gazetelerde okuyorsunuz, kanserden ve çeşitli hastalıklardan kurtulmak isteyenler bile bizim kenti tercih ediyor.
Bazıları uzaktan kumanda İzmirlileri terbiye etmeye çalışıyor. Ancak biz halimizden memnunuz. İzmir'in sosyal gelişimini, huzurlu ortamını Avrupalılar da teslim ediyor. AB Türkiye Delegasyonu Müsteşarı Diego Mellado, benim de katıldığım bir toplantıda, "Hoşgörü, politik ve demokratik kriterler, sosyal ve kültürel yapılanma açısından İzmir'in, AB'nin birçok yerinden daha gelişmiş olduğunu söyledi.
İZMİR YETMEZ
Tabii İzmir yetmez, bu kriterlerin tüm ülkeye yayılması, terör, namus cinayetleri, töre, berdel, türban, kimlik, mezhep gibi sorunların her bölgede ve kentte çözümlenmesi lazım.
Neyse bu uzun konuyu keselim. Gelin bugün size İzmir'in nüfus hareketlerine yönelik bilinirlik (istatistik) rakamlarını aktarayım. Türkiye'de ortalama göç oranı yüzde 5, İzmir ise yüzde 6.4 oranında göç alıyor. Göçenlerin çoğu orta yaş grubu. Bu da İzmir'in yaş ortalamasını yukarı çekiyor. Türkiye'nin ortanca yaş ortalaması yüzde 28.5. İzmir'inki yüzde 32.4. Dikili, Foça, Karaburun, Çeşme, Seferihisar gibi kıyı ilçelerinde oran izmir ortalamasını da aşıyor. Örneğin Karaburun'da 41.8. Buralarda doğum oranı ve 0-4 yaş grubu nüfus oranı sürekli düşüyor.
ŞEHİRLİ OLDUK
İzmir'in kentleşme süreci tüm illerden hızlı. 3 milyon 900 bin nüfusun yüzde 90.1'i Büyükşehir ve 30 ilçe merkezinde, yüzde 9.1'i 596 köyde yaşıyor. Nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının (96) çok üzerinde, kilometrekareye 322 kişi düşüyor.
"En çok biz varız" tartışmasına da bir nokta koyalım. 81 ilden göç alıyor İzmir. Yerli nüfus 1.5 milyon. 200 bin Manisalı, 130 bin Mardinli, 130 bin Konyalı, 85 bin Aydınlı, bir o kadar Diyarbakırlı var. Biz Denizlililer, "150 bin kadar varız İzmir'de" diye gerinir, övünür, partilerden kontenjan filan isterdik. Meğer 55-60 bin Denizlili yaşarmış İzmir'de. Resmi istatistikler böyle diyor.
Manisalılar ve Konyalılar hemen her ilçede mevcut. Mardinliler daha çok Konak, Gaziemir, Çiğli ve Selçuk'ta, Aydın ve Denizlililer Konak ve Karabağlar'da, Diyarbakırlılar Konak, Narlıdere, Bayraklı ve Buca'da, Erzurumlular Karşıyaka, Çiğli ve Menemen'de, Afyonlular Gaziemir'de, Balıkesirliler Güzelbahçe'de, Urfalılar Torbalı'da, Ordulular Menderes'te, Tokatlılar Seferihisar'da, Muşlular Menemen'de yoğunlaşmış.
BOŞANMALAR ÜZÜCÜ
Yoğun göçe rağmen eğitim göstergeleri de Türkiye oranlarının üstünde. Erkek nüfusun yüzde 96'sı, kadın ünfusun yüzde 88'i okur yazar. Üniversite tahsili yapmışların oranı yüzde 30. Şu anda İzmir üniversitelerine devam eden 110 bin dolayındaki öğrenci bu orana dahil değil.
İzmir adına iki konuda rakamlar üzücü. Birincisi işsizlik. Türkiye ortalaması yüzde 14 dolayında. İzmir'de bu oran yüzde 16.5. Boşanmada da ilk iki sıradayız. Türkiye'de yıllık ortalama boşanma sayısı 2 bin, İzmir'de bu rakam 5 bine tırmanıyor.